
Islak zeminde kayıp son anda dengesini bulan bir öğretmen, raftan düşen ama kimseye çarpmayan bir koli, prizden çıkan bir kıvılcım… Bu olayların hiçbiri kimseyi yaralamaz ve çoğu zaman unutulup gider. Oysa iş sağlığı ve güvenliğinde bunlar ramak kala olay olarak adlandırılır ve ileride yaşanabilecek bir kazanın en değerli habercisi sayılır.
Ramak Kala Olayın Tanımı
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 4. maddesi ramak kala olayı şöyle tanımlar: işyerinde meydana gelen, çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olay.
Kısacası ramak kala, "az kalsın" denilen durumdur: sonuç bu sefer iyi bitmiştir, ama aynı koşullar tekrarlandığında bir yaralanma ya da hasar yaşanabilir.
İş Kazasından Farkı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre iş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olaydır. Ramak kala olayda ise kimse zarar görmez. İkisini ayıran çoğu zaman yalnızca şanstır: aynı ıslak zemin bir gün sadece bir sendelemeye, başka bir gün kırık bir bileğe yol açabilir.
Mevzuatta Ramak Kala
- İnceleme ve raporlama: 6331 sayılı Kanun'un 14. maddesi, işverene yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek raporlarını düzenleme yükümlülüğü getirir.
- Risk değerlendirmesinin yenilenmesi: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi, risk değerlendirmesinin tamamen veya kısmen yenilenmesini gerektiren durumlar arasındadır.
- Çalışanın bildirimi: Kanun'un 19. maddesi çalışanlara, ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber verme yükümlülüğü getirir.
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yükümlülüğü iş kazaları ve meslek hastalıkları içindir; ramak kala olaylar işyerinde kayıt altına alınır, incelenir ve risk değerlendirmesine yansıtılır.
Okul ve İşyerlerinden Ramak Kala Örnekleri
- Yeni silinmiş koridorda kayan ama düşmeyen öğrenci veya personel
- Merdiven korkuluğuna oturan ya da korkuluktan sarkan öğrenci
- Açık bir pencerenin önünde sandalyeye çıkan çocuk
- Rüzgârla hızla kapanan ve son anda bir parmağı sıkıştırmayan kapı
- Üst raftan düşen ama kimseye çarpmayan malzeme
- Kullanım sırasında kıvılcım çıkaran priz veya ısınan uzatma kablosu
- Kazan dairesinde fark edilen gaz kokusu ya da su kaçağı
- Acil çıkış kapısının önüne bırakılmış eşyalar
Bu örneklerin her birinin arkasında giderilebilecek bir neden vardır: kaydırmaz bant, merdiven boşluğu güvenlik filesi, pencere güvenlik kilidi, kapı sabitleme aparatı ya da çocuk korumalı priz gibi basit önlemler.
Etkili Bir Ramak Kala Bildirim Sistemi Nasıl Kurulur?
- Bildirimi kolaylaştırın: Herkesin görebileceği ve rahatça ulaşabileceği noktalara ramak kala kutusu yerleştirin ve yanında boş form bulundurun.
- Formu kısa tutun: Ne oldu, nerede, ne zaman, sonucu ne olabilirdi ve öneriniz nedir? Beş soru yeterlidir.
- İsimsiz bildirime izin verin: Çalışanların çekinmeden bildirim yapabilmesi için isim yazmak isteğe bağlı olmalıdır.
- Düzenli değerlendirin: Kutu belirli aralıklarla açılmalı; bildirimler iş güvenliği uzmanı ve varsa İSG kurulu tarafından değerlendirilmelidir.
- Geri bildirim verin: Bir bildirim üzerine alınan önlemi duyurun. Bildirimin işe yaradığını gören çalışan, bildirim yapmaya devam eder.
- Dosyalayın: Ramak kala kayıtlarını, alınan önlemlerle birlikte İSG dosyasında saklayın. Okullar için dosya düzenini okul İSG dosyası yazımızda anlattık.
Sık Sorulan Sorular
Ramak kala olay nedir?
İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır. Günlük dilde "az kalsın" denilen durumlardır.
Ramak kala olaylar SGK'ya bildirilir mi?
SGK'ya bildirim yükümlülüğü iş kazaları ve meslek hastalıkları içindir. Ramak kala olaylar ise işveren tarafından incelenip raporlanır ve risk değerlendirmesinin yenilenmesinde dikkate alınır.
Ramak kala kutusu nereye konmalı?
Personelin gün içinde sık geçtiği, rahatça ulaşabileceği ve bildirim yaparken çekinmeyeceği bir noktaya konmalıdır. Öğretmenler odası, koridor girişleri ve personel dinlenme alanları uygun yerlerdir.
Ölçü ve ihtiyacınıza uygun çözüm için 0539 204 75 91 numarasını arayın, WhatsApp'tan yazın ya da teklif formunu doldurun.
Ücretsiz Bilgi ve Fiyat Teklifi
Okul, kurum ve işyerleri için siparişe özel ramak kala kutusu ve diğer okul güvenliği ürünlerini tedarik ediyoruz. Bilgi ve fiyat teklifi için +90 539 204 75 91 numaralı telefondan bize ulaşabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz.


